مهرطلبی یکی از تله های نامرئی است که ممکن است رابطه شما در زندگی مشترک را ناگهان به باد بدهد


بیماری راضی کردن دیگران

«چند سالی است که با پسری نامزد شده ام. رابطه مان هم واقعا سالم است. خودش خیلی خوب است، بیش از حد. آنقدر به من محبت می کند که بعضی وقت ها احساس خفگی می کنم و بارها پس اش زده ام اما چون به شدت به من وابسته شده و حالش بد می شود، دوباره به سمتش برگشته ام. با همه این حرف ها، واقعا خسته ام، یعنی هر دویمان این حال را داریم. خودش هم این را می گوید. نمی دانم چطور برخورد کنم. مدارا که می کنم، آنقدر محبت می کند که کلافه می شوم و جوابش را می دهم و دوباره دیوانه و افسرده می شود. شرایط ازدواجمان هم جور نیست. بارها گفته اگر من را رد کنی، خودم را می کشم. دوستش دارم و می خواهم کمکش کنم» اینها درد دل های یک دختر ۲۶ ساله است. آدمی که نمی داند چه کند. چون از طرفش بدی ندیده اما ادامه هم نمی تواند بدهد. به این جور وضعیت ها می گوییم گرفتار شدن در تله مهرطلبی. وضعیتی که هم طرف مهرطلب و هم طرف پذیرنده در ایجاد آن مقصرند.
علت ایجاد چنین وضعیت روحی در آدم ها ریشه در سه مساله دارد؛ اول ذهنیتی است که آدم ها با آن بزرگ شده اند. اینکه فرضشان بر این است که باید همیشه مطلوب دیگران باشند و محبت بخرند؛ چراکه همیشه از این کار پاداش گرفته اند. عامل دوم می تواند عادت های رفتاری شکل گرفته در مدت طولانی نامزدی باشد. وضعیتی که اغلب محیط جامعه برای آدم ها پیش می آورد. عامل سوم هم احساس ترس است، او همه تلاشش را می کند تا موقعیت مطلوب پیش آمده را از دست ندهد. با همه این تفاسیر به ظاهر خوب، مهرطلب برای اطرافیانش یک خطر بزرگ به حساب می آید. خطری که البته به سختی تشخیص داده می شود. دیدگاه او در مورد ارتباطش با دیگران این چنین است:

دیگران باید من را دوست داشته باشند، چون برایشان کم نگذاشته ام.
دیگران نباید از من انتقاد کنند، چون من همیشه حمایت شان می کرده ام.
دیگران نباید من را ترک کنند، چون من برایشان همراه خوبی بوده ام.

مهرطلبی با رفتارهای اشتباه و مهربانی ها و ملاحظه گری های بی موقع افراد دور و بر مهرطلب، تقویت می شود. اگر قرار باشد به چنین آدمی کمک شود، راهش تقویت بخش بالغ ذهن اوست، نه دامن زدن به شیوه اشتباه ارتباط. نباید فراموش کرد که تهدید به خودکشی و …، یکی از شیوه های کنترل اطرافیان است و بدین ترتیب، به تدریج شما در این رابطه فرسوده می شوید.

برای برون رفت از این وضعیت، در شماره بعد مفصل صحبت خواهیم کرد. اما بدانید که کاهش سطح رابطه، پاداش ندادن و تعریف نکردن از رفتارهای اشتباه (ولی به ظاهر عاشقانه او)، باعث می شود مهرطلبی او تقویت نشود. حتی باید مواظب باشید خود شما به این وضعیت معتاد نشده باشید؛ به این نوع توجه گرفتن های خودخواهانه. مهرطلب بدون در نظر گرفتن خواسته های واقعی دیگران، بی رحمانه آنها را در عشق خودش خفه می کند و با ایجاد «وجدان درد» در آنها، سیستم اشتباه ارتباطی اش را به آنها هم سرایت می دهد. این گریز کوتاه به بحث، کافی است تا کمی در مورد خودتان فکر کنید.

ببینید شما هم در جمع راضی کننده ها و مهرطلب ها قرار دارید یا نه. اگر باشید، قطعا با زمان رابطه ویژه ای دارید. شما هیچوقت وقت کافی ندارید تا آرام بگیرید، تفریح کنید یا حتی به علاقمندی های شخصی تان مشغول شوید. با وجود این، انگار که همیشه فرصت کافی اما فشرده برای سرویس دادن به دیگران را دارید! در ذهن شما، احتمالا فهرست بلندی از کارهای انجام نشده یا در نوبت انجام هست که البته کار دیگران در بالای آن قرار دارد. همه اینها به این دلیل ساده است که شما، احساس هویت، عزت نفس و حتی ارزشمندی تان را در انجام کار برای دیگران پیدا می کنید. به عبارتی، به نظر می رسد شما همان کارتان هستید، در حالی که نیستید!


اصل جبران چه می گوید؟

بسیاری از مشکلات ارتباطی در یک ازدواج را می شود با یک الگوی ساده که می شود اسم اش را «اقتصاد عاطفی» گذاشت بررسی و حل و فصل کرد . اینطور که این رابطه البته کیفی را تا جایی که می شود کمّی کنیم و عدد بدهیم. شما برای یک آدم مقداری ارزش قائلید. مثلا ۱۰ تا، شما با کمتر یا اندازه یا بیشتر، این علاقه را به اش نشان می دهید. اگر ۱۵ تا مایه بگذارید، آن پنج تا را به شکل منفی (نفرت) در روانتان جاگیر می شود و به تدریج زیاد می شود و حتی از ۱۰ تای اولیه بیشتر منفی می شود. وقتی مثلاً از منفی ۱۵ گذشت، یک دفعه کنارش می گذاری، از همین ها که می گویند همسرم از چشم ام افتاده. اگر هم پنج تا نشان بدهی، یک وقتی می شود که محبت تان سرریز می کند و کار عجیبی برایش می کنید. نکته بومی مساله این است که در جامعه ایرانی، ما اغلب بیشتر از میزان لازم برای دیگران مایه می گذاریم. اما چرا؟ چون ما اغلب نمی دانیم همسرمان را واقعاً چقدر دوست داریم! در حالی که ما از یک جایی به بعد، از گفتن «خیلی»، و«از همه بیشتر» باید بگذریم و ببینیم واقعا چقدر می توانیم دوستش داشته باشیم.

این مطلب را هم بخوانید
نکاتی برای مصاحبه کاری درونگراها

فرض کنید نامزد شما روی شما حساس است؛ تا حدی که حتی وقتی در یک مهمانی خانوادگی پسر عمویتان هم طرفتان می آید، اعصابش خرد می شود. آدم سالم نباید اینجاها این جوری شود. تو باید حواست باشد که این آدم را دوست داری اما به اندازه ای که تا حدی به فردیت ات وارد شود؛ مثلاً تلفن ات اشغال بوده، فقط بپرسد کی بود، نه اینکه بیشتر تجسس کند. اما اغلب این اتفاق می افتد. چون شما دوستش داری و وارد بازی اش می شوی.

باید بدانیم که گاهی این کار طرف ناآگاهانه است. شما اگر فردیت دارید، دوست داشتن هایت هم عدد دارد و باید مراقبش باشید. چون اگر از حد آن رد شوید، حتما جایی جبران منفی اش خواهید کرد. برای اطرافیانتان یک لیست درست کنید و ارزش گذاری کنید. این عدد حس شماست. حالا به رفتارتان عدد بدهید. از صد عدد بدهید. اگر ۸۰ تاست، حتما باید در هفته چند بار به روش صحیح و موثر به اش سر بزنی، اگر ۳۰ تاست، بی خود نباید به اش بها بدهی و برایش کار کنی، چون آخرش به جای خوبی ختم نمی شود. واقع بین باشید و از رابطه هایتان درست و سالم رد بشوید. یادتان هم باشد که در این بحث، اختلاف این دو عدد(میزان دوست داشتن و میزان بها دادن) مهم است، نه خود عددها. البته برای همسرتان هر دو عدد باید بالا باشد.

بدیهی هم هست که هیچ مدیریت فردی ای به دست نمی آید مگر با بی رحمی و قاطعیت. اول با خودت، بعد با دیگران. بعضی ها ازدواج می کنند با این تصور که می توانند به شدت دوران مجردی کار کنند، تصویری که غلط است چون اولویت ها عوض می شود. باید اولویت بندی کرد. بعد از ازدواج، پدر و مادر دیگر در اولویت نیست. آنها البته در احترام همچنان اولویت اول را دارند اما تو باید همسر بودنت را با وقت گذاشتن درست، زندگی کنی. این بی رحمی را در رابطه تان بیاورید تا حفظ شود. طرف ظرف یک هفته که از نامزدی می گذرد، یک ادکلن ۵۰۰ هزارتومانی برای شما می خرد. با اصل جبران بررسی کنید. از خودتان بپرسید واقعا چقدر من را دوست دارد؟ این هدیه چرا و چه تناسبی با رابطه مان دارد؟ اگر ازدواج را می خواهید، نباید قبول کنید، چرا که به زودی اصل جبران نامزدی را به هم خواهد زد. او منتظر جبران از سمت شماست یا ممکن است فکر کند زیاده روی کرده در ابراز محبت و با شما سردی کند. اگر او مهر طلب باشد، حتما این کار را می کند.

مهر طلب ها چه شکلی اند؟

مهر طلب ها خود کم بین اند اما نشانه و علائم بیشتری دارند. اگر خوب به خودتان و اطرافیان تان دقت کنید، نشانه هایی از این پیدا می کنید؛ البته در این کار زیاده روی نکنید.

۱- نیاز به تأیید دائمی از سوی دیگران برای ساده ترین کار ها.
۲- از رد درخواست دیگران رنج می برند، حتی اگر توانش را نداشته باشد. به تعبیری«نه» نمی تواند بگوید.
۳- از مطالبه حق خودش خجالت می کشد. مثلا در مسائل مالی حتما می گوید: اصلا قابلی ندارد.
۴- از مقاومت آشکار دوری می کنند. به همین دلیل، راحت غیبت می کنند اما رودررو هرگز حرفش را نمی زند.
۵- به راحتی اظهار عقیده نمی کند. با ابهام حرف زدن و تغییر موضع سریع به محض مخالفت دیگران از ویژگی های اوست.
۶- توهین را تحمل می کند، ولی مسخره شدن را نه.
۷- همه کارهایش برای جلب محبت دیگران است. با رفتارش پیام می دهد: من را خوب بدانید و دوست داشته باشید.
۸- همیشه دلش می خواهد بهتر (مهربان تر، پاک تر) باشد، نه برتر (باهوش تر، پولدارتر)
۹- ملاک خوب و بد، درست و غلط، مفید و مضر بودن را قضاوت، گفته، حرف و نظر دیگران می داند.
۱۰- آدمی غصه خور و غمگین است و ناله کردن از گذشته تخصص اوست.
۱۱- اهمیت بسیاری به احترام می دهد. چون دلش به احترامات خوش است.
۱۲- اساس کار او بر اطاعت است.
۱۳- فردی وابسته و محتاج دیگران است و دیگران را هم محتاج به خود نگه می دارد.
۱۴ – احساس تقصیر و گناه می کند و این حس را به دیگران هم القا می کند. همیشه هم انگشت اتهام به سوی دیگران دارد و همیشه
مقصر دیگران اند.
۱۵ – همیشه در حال عذرخواهی است، حتی وقتی دیگران مقصراند.
۱۶- معتقد است لذت خواهی برابر با خودخواهی است و به همین دلیل اهل شادی نیست.

 

آموزش غیرحضوری مرتبط با این مقاله:

مهر طلبی ، بیماری راضی کردن دیگران

19 پاسخ
  1. نگین
    نگین گفته:

    با سلام
    دوره هاتون هم از نظر موضوعی و هم مسائل مطرح شده عالی هستن
    من که واقعا به همشون نیاز دارم
    ولی قیمت ها خیلی بالاست 🙁

    پاسخ
  2. آزاده زندی
    آزاده زندی گفته:

    سلام.به نظرم خوب بود.فکر میکنم گاهی راه حلهای مناسب هم ارایه بدهید عالی است.سپاسگزارم.

    پاسخ
  3. مینا
    مینا گفته:

    سلام.
    این شیوه عدددادن که پیشنهاد دادید خیلی خوب است.
    واقعا چه ایرادی دارد که با خودمان روراست باشیم و عدد دوست داشتن و توقع خود را در روابط با هر کس(در ذهن خود) مشخص کنیم. اینطوری واقعا در رفتارهایمان از کسی طلبکار نمی شویم.
    من معتقدم واقعا اگر هم عدد ندهیم، در ته ته دلمان، آخرش محبتهایمان نسبت به هم حسابگرانه است. پس چه بهتر که آن را برای خودمان کمی شفاف کنیم.

    پاسخ
  4. فائزه
    فائزه گفته:

    با تشکر از مقاله ی مفیدتون ، یه سوال برام پیش اومد با خواندن مقاله ، آیا فرد مهر طلب تمامی نشانه هایی که در انتها بیان کردید را دارد؟ و اینکه آیا این مشخصه طیف داره ، یعنی شدت و ضعف داره در آدم ها؟

    پاسخ
  5. فاطمه
    فاطمه گفته:

    سلام. در متن به سه مورد اشاره فرمودین کا فقط دو مورد یادداشت شده است.
    و این که بر اساس فهم من و جواب دادن به سوالان آزمون ها در سایت مادرم تله مهر طلبی و کمال طلبی منفی دارن و بیش لز خواهر و برادرم به من تحت تاثیر قرار گرفتم. با همون ارزش های غلط ازدواج کردم و در حال حاضر اول با خودم مشکل دارم. چون نمیخوام روی پسرم همون اثرات داشته باشم. به شدت از طرف همه مورد شماتت قرار میگیرم و…

    پاسخ
  6. Zahra.t
    Zahra.t گفته:

    باسلام وتشکر
    همسر من اخلاق قهر و لجبازی داره و اصلا اهل گفتگو نیست وپیش دکتر هم نمیاد دکتر میگه بیشترش از وسواس است این اخلاقش زندگی مارو به سمت سردی عاطفی کشونده و من دیگه بریدم واصلا نمیتونم منتش وبکشم اهل تشکر نیست وهمیشه دنبال مقصر میگرده حمایت نمیکنه از همه طلبکاره بدون اینکه قدمی بخواد برداره نمیگم من گل بی عیبم ولی پنهانکار وروراست نیست حالا با توجه به اینکه ۴ فرزند دارم وزیاد صبر کردم ازش متنفر نیستم چون خودم حالم بهترباشه ولی تحملش برام کم شده میدونم باید تحملش کنم با چند تا فرزند که سنشون کم نبست وهمه مجردند تو خونه روح خوبی حکمفرما نیست خانوادش از خودش بدتر همه چیز برای خودشون لازم و خوبه من بعد از چندین سال زندگی چند جمله بیان کردم رابطشونو قطع کردند سرتونو درد نیارم چطور میتونم بچه هام با اعتماد به نفس و شاد زندگی کنند ومن کمکشون کنم.

    پاسخ
  7. Zahra.t
    Zahra.t گفته:

    استاد سلام ممنون از کمکهاتون واقعا عالیهور تمام موارد پرسش و پاسخ گونیوش و…..
    انشالله همیشه موفق وسلامت و پیروز باشید

    پاسخ
  8. زهره نيك اختر
    زهره نيك اختر گفته:

    اینکه یک نفرهم مهرطلب باشه هم بخوادرضایت دیگران روجلب کنه باهم جوردونمیاد
    چون اکثرکسانى که مهرطلب هستن طلبکارومدعى هستن وبرضایت دیگران کارى ندارم بعبارتى ارهمه طلب دارن ،ایادرست فهمیدم؟

    پاسخ
  9. مه ناز
    مه ناز گفته:

    سلام اقای دکتر مطلب خیلی خوبی بود یک سوال داشتم ایا واقعا این حالت مهرطلبی قابل اصلاحه؟ تو بسته رهایی از تله ایا راهکار برای از بین بردن این حالت ارائه شده ؟
    ممنون

    پاسخ
  10. عرفان
    عرفان گفته:

    سلام جناب دکتر شیری.بنده از حضرت عالی خواهشی داشتم.بنده و خیلی افراد دیگری که مشتاق هستیم به رشد و بالندگی‌برسیم و این موضوع رو درک‌کردیم که برای بالندگی باید تلاش کرد و هزینه پرداخت،چیزی که رایگان بدست بیاد زود هم از دست میره.با این اوصاف، در شرایط فعلی کشور و فشارهای شدید اقتصادی،و بالا بودن هزینه ی بسته های اموزشی حضرت عالی ،دسترسی ما به بسته های اموزشی دشوار شده،هرچند برای آموزش های پر محتوای شما اصلا نمیشه قیمت گذاشت محتوای اموزشی شما بار معنوی و علمی فوق العاده ای داره و قیمت گذاشتن روی این مبحث کاری دور از ادب و انصافه،لذا خواهشمندم با در نظر گرفتن وضعیت اقتصادی کشور،در هزینه های بسته های اموزشی برای قشر کم درامد و دانشجویان تجدید نظر بفرمایید.با تشکر

    پاسخ
  11. مهناز
    مهناز گفته:

    سلام مطلب بسیار خوب و مفیدی بود فقط یه سوال برام پیش اومده اگر کسی بخشی از این نشانه ها را داشته باشه و فقط هم در مقابل یک نفر بعنی همسرش اینطور باشه بازم مهرطلب محسوب میشه
    ممنون میشم پاسخ بدید

    پاسخ
    • پشتیبانی خانه توانگری
      پشتیبانی خانه توانگری گفته:

      خانم رنجبر
      شما می تونید عبارت مهرطلبی یا وابستگی در وبلاگ جستجو کنید همچنین برای اشنایی بیشتر با این مطلب اموزش غیر حضوری مرتبط نیز در انتهای مقاله برایتان درج شده

      پاسخ
  12. Fateme
    Fateme گفته:

    تورابطه با مردی بودم که هم مهر طلبی داشت هم خودشیفتگی کاذب اونم تو طیف حاد . به شدت مقاومت میکرد راجع به فهمیدن و درست شدت و تغییر کردن . اخرشم اینقد خسته شدم زمانی حس کردم خودم هم دارم میشم مثل اونا . برا همین راهمو جدا کردمو خودمو برداشتم و رفتم

    پاسخ
  13. خیراله کریم زاده
    خیراله کریم زاده گفته:

    از دلایل دلیل اصلی مهر طلبی طرحواره رهاشدگی و محرومیت هیجانی است ، این افراد چون درکودکی آن طوری که باید توسط مراقب های اصلی( پدر و مادر) مورد حمایت، تایید و توجه و محبت نبودند و فرصت ابراز هیجان داده نشد و از حمایت عاطفی والدین محروم بودند، با سبک مقابله ای جبران افراطی و با محبت کردن بیش از حد، بر استرس و اضطراب درونی خودشون سرپوش میگذارند تا احساس تنهایی نکنند

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *